راههای و روشهای نهادینه کردن
اقتصاد مقاومتی در کودکان و نوجوانان
مقدمه:
امروزه
جمهوری اسلامی در حوزههای اقتصادی خود با مسائل یا مفاهیمی مواجه است که به هیچ
عنوان تاکنون چه در عرصهی نظر و در کتابهای درسی و چه در عرصهی عمل و تجارب
بشری مشابه و مابهازای واقعی نداشته است. بنابراین خود انقلاب اسلامی مکلّف به
نوآوری و ابتکار و نظریهپردازی و الگوسازی در این عرصههای جدید اقتصادی است. هر
کشوری که عَلم استکبارستیزی را برپا کند نیازمند چنین الگوهایی است. یکی از این
مفاهیم، «اقتصاد مقاومتی» است.
اگر تمام دانش انباشته و کتابهای مرسوم اقتصادی
دنیا را مطالعه کنید، نظریه یا تجربهای مدون و مکتوب دربارهی اقتصاد مقاومتی
نخواهید یافت. در تمام متون و کتابهای اقتصاد، هیچ پیشینهای نظری یا عملی از
تحریم بانک مرکزی نخواهید دید و از آنجا که این امر تاکنون سابقه نداشته، چگونگی
واکنش به آن هم امری بدیع است. حتی اگر مطالعاتی هم در این باره صورت گرفته باشد،
در طبقهبندیهای محرمانه و امنیتی قرار گرفته و امکان دسترسی به آن برای
کارشناسان عادی وجود ندارد. نتیجه اینکه اقتصاددان انقلاب اسلامی نمیتواند از
نظریههای متداول برای حل مشکل و مسألهی خود بهره بگیرد. لذاست که جنبش نرمافزاری
و الگوی اسلامی- ایرانی ادارهی جامعه، شکل بدیعی به خود میگیرد که الهامبخش
جمیع ملتهای آزاده خواهد بود.
در چند
سال اخیر و با شدت یافتن تحریمهای یک جانبه و غیرانسانی غرب علیه جمهوری اسلامی
ایران با هدف متوقف کردن برنامههای صلح آمیز هستهای ایران، واژهی جدید «اقتصاد مقاومتی»
به ادبیات اقتصادی کشور اضافه و به فراخور حال و روز اقتصاد کشورمان مورد بحث قرار
گرفته است.
این واژه اولین بار
در دیدار کارآفرینان با مقام معظم رهبری در شهریور سال 1389 مطرح گردید. در
همین دیدار، رهبر معظم انقلاب «اقتصاد مقاومتی» را معنا و مفهومی
از کارآفرینی معرفی و برای نیاز اساسی کشور به کارآفرینی نیز دو دلیل «فشار
اقتصادی دشمنان» و «آمادگی کشور برایی جهش» را معرفی نمودند.
آموزش
و پرورش به عنوان بزرگترین دستگاه فرهنگی استان و یکی از اصلی ترین نهاد های تربیت
رسمی و عمومی و نهادی تحول آفرین و فرهنگ ساز مفتخر است در اجرای منویات مقام معظم رهبری برای اجرای
سیاستهای اقتصاد مقاومتی در عرصه تعلیم و تربیت
برنامه ریزی نموده و اجرای همه برنامه ها در دستگاه وسیع آموزش و پرورش را
منوط به تطبیق با سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی (ابلاغی مقام معظم رهبری) نموده است
و با تشکیل کمیته تخصصی اقتصاد مقاومتی در برنامه ریزی های کوتاه مدت و بلند
مدت این سیاستها را دنبال نموده و با
تاکید بر فرهنگ سازی در اقشار مختلف جامعه و گروه های مختلف سنی مفاهیمی
همچون قناعت ، صرفه جویی ، تلاش و کار
آفرینی و استفاده از تولید ملی و مصرف بهینه و کار با کیفیت را با هدف: 1) رشد
بهره وری 2) ارتقاء آموزش به منظور سرمایه انسانی 3) توسعه کارآفرینی 4) اصلاح
نظام مالی 5) اصلاح الگوی مصرف 6) ترویج کالای داخلی 7) توسعه فنی و حرفه ای و
اشتغال به عنوان ابتکار عمل نظام اسلامی
برای اعتلای اقتصادی کشور پیگیری نماید.
بسماللّه الرحمن الرحیم
ایران
اسلامی با استعدادهای سرشار معنوی و مادی و ذخائر و منابع غنی و متنوع و زیرساختهای
گسترده و مهمتر از همه، برخورداری از نیروی انسانی متعهد و کارآمد و دارای عزم
راسخ برای پیشرفت، اگر از الگوی اقتصادی بومی و علمی برآمده از فرهنگ انقلابی و
اسلامی که همان اقتصاد مقاومتی است، پیروی کند نه تنها بر همه مشکلات اقتصادی
فائق میآید و دشمن را که با تحمیل یک جنگ اقتصادی تمام عیار در برابر این ملت
بزرگ صفآرایی کرده، به شکست و عقبنشینی وا میدارد، بلکه خواهد توانست در جهانی
که مخاطرات و بیاطمینانیهای ناشی از تحولات خارج از اختیار، مانند بحرانهای
مالی، اقتصادی، سیاسی و … در آن رو به افزایش است، با حفظ
دستاوردهای کشور در زمینههای مختلف و تداوم پیشرفت و تحقق آرمانها و اصول قانون
اساسی و سند چشمانداز بیست ساله، اقتصاد متکی به دانش و فناوری، عدالت بنیان،
درونزا و برونگرا، پویا و پیشرو را محقق سازد و الگوئی الهامبخش از نظام
اقتصادی اسلام را عینیت بخشد.
اکنون
با مداقه لازم و پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام، سیاستهای کلی اقتصاد
مقاومتی که در ادامه و تکمیل سیاستهای گذشته، خصوصاً سیاستهای کلی اصل 44 قانون
اساسی و با چنین نگاهی تدوین شده و راهبرد حرکت صحیح اقتصاد کشور به سوی این اهداف
عالی است، ابلاغ میگردد.
لازم است قوای کشور بیدرنگ و با زمانبندی
مشخص، اقدام به اجرای آن کنند و با تهیه قوانین و مقررات لازم و تدوین نقشه راه
برای عرصههای مختلف، زمینه و فرصت مناسب برای نقشآفرینی مردم و همه فعالان
اقتصادی را در این جهاد مقدس فراهم آورند تا به فضل الهی حماسه اقتصادی ملت بزرگ
ایران نیز همچون حماسه سیاسی در برابر چشم جهانیان رخ نماید. از خداوند متعال
توفیق همگان را در این امر مهم خواستارم.
سیّدعلی خامنهای29/ بهمن ماه/ 1392
تعریف اقتصاد مقاومتی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب (
مدظله العالی) :
-
«اقتصاد مقاومتی یعنی آن اقتصادی که در شرایط فشار،
در شرایط تحریم، در شرایط دشمنی ها و خصومت های شدید می تواند تعیین کننده رشد و شکوفایی
کشور باشد.»
-
اقتصاد مقاومتی یعنی تشخیص حوزه های فشار ، در
شرایط کنونی تحریم، و متعاقباً تلاش برای کنترل و بی اثرکردن آنها و در شرایط
آرمانی تبدیل چنین شرایطی به فرصت، اقتصاد مقاومتی کاهش وابستگی ها و تاکید روانی
روی مزیتهای تولید داخل و تلاش برای خود اتکایی است.
-
البته اقتصاد مقاومتی نباید منفعل و بسته باشد
بلکه باید پویا و پیشرو تعریف گردد.
-
تغییر الگوی مصرف ، مصرف بهینه ، کمتر کردن هزینه
های خدمات و بهتر کردن کیفیت کار.
بین
ریاضت اقتصادی
(Austerity plan) و اقتصاد
ریاضتی تفاوت است ،کمتر کسی به تشریح مفهوم اقتصاد مقاومتی و تفاوت آن با ریاضت
اقتصادی غرب پرداخته است که منجر به بروز ابهاماتی در این خصوص شده و برخی از مردم
این دو مفهوم را مکمل و یا مترادف یکدیگر دانسته اند و یا تصور می کنند اقتصاد ریاضتی یکی از شاخه های اقتصاد مقاومتی است
در حالی که این دو اصطلاح کاملا متفاوت بوده و هیچ ارتباطی به یکدیگر ندارند.
اقتصاد
مقاومتی یعنی تشخیص حوزه های فشار یا درشرایط کنونی تحریم و متعاقبا تلاش برای کنترل
و بی اثر کردن و در شرایط آرمانی تبدیل چنین فشارهایی به فرصت ، که قطعا باور و مشارکت
همگانی و اعمال مدیریت های عقلایی و مدبرانه پیش شرط و الزام چنین موضوعی است. اقتصاد
مقاومتی کاهش وابستگی ها و تاکید روی مزیت های تولید داخل و تلاش برای خوداتکایی است.
و صد البته منظور از اقتصاد مقاومتی واقعی، یک اقتصاد مقاومتی فعال و پویاست نه یک
اقتصاد منفعل و بسته چنانکه مقاومت برای دفع موانع پیشرفت و کوشش در مسیر حرکت و پیشرفت
تعریف میشود.
اقتصاد
مقاومتی با هدف تأمین رشد پویا و بهبود شاخصهای مقاومت اقتصادی و دستیابی به
اهداف سند چشمانداز بیستساله، سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی با رویکردی جهادی،
انعطاف پذیر، فرصت ساز، مولد، درونزا، پیشرو و برونگرا ابلاغ گردیده است.
ریاضت
اقتصادی به طرحی گفته میشود که دولتها برای کاهش هزینهها و رفع کسری بودجه، به
کاهش و یا حذف ارائه برخی خدمات و مزایای عمومی ، صرفه جویی در مخارج جاری
کشور،کاهش هزینه های رفاهی و تعدیل کارمندها در بخش دولتی دست میزنند که یونان و
ایتالیا بخصوص یونان در حال حاضر با آن دست و پنجه نرم میکند. این طرح که به منظور
مقابله با کسری بودجه توسط برخی دولتها انجام میشود گاهی اوقات به افزایش میزان
مالیات و افزایش دریافت وامها و کمکهای مالی خارجی میانجامد. هدف از اجرای طرح های ریاضت اقتصادی
بازگرداندن اعتماد از دست رفته، بهبود وضعیت مالی کشورها و توانمند کردن کشورها
برای بازیابی طولانی مدت است.


اقتصاد
مقاومتی بر این موضوع دلالت میکند که فشارها و ضربههای اقتصادی از سوی نیروهای متخاصم،
سد راه پیشرفت جامعه است که باید بر آن غلبه کرد.
این فشارها برای آموزش و پرورش از دو جنبه قابل بحث است؛ یکی مربوط میشود به فشارهای
خارجی که عمدتاً تحریم و جنگ نرم در شرایط فعلی عامل اصلی این بخش است و جنبهدیگر
فشارهای داخلی است که به مجموعه عواملی تلقی میشود که موجب بازدارندگی در اجرای سیاستگذاریهای
کلان آموزش و پرورش میگردد. موضوع حائز توجه این است که با محاسبه جمعیت دانش
آموزی و اولیای دانش اموزان و فرهنگیان و دیگر اقشاری که مستقیم و یا غیر مستقیم
با این وزارت خا نه برای اعتلای فرهنگی جامعه تلاش می نمایند می توان گفت آموزش و
پرورش نیمی از جمعیت فعال کشور را تحت پوشش خود قرار داده است
آموزش اقتصاد
مقاومتی برای کودکان و نوجوانان
صاحب نظران تعلیم و تربیت ،خانواده را مدرسه اول دانسته اند و فرهنگ را راه زندگی
و باور های مردم کفته اند ؛واقتصاد راه میانه روی و صرفه جویی در انجام هزینه و
مدیریت بر امور در آمدها ،کار آفرینی و جستجو گری برای کسب درآمد دانسته شده است لذا از فرهنگ تا مدیریت
بر اقتصاد همه وهمه از مدرسه ی اول باید آغاز گردد
اما
نقش خانواده دوم یعنی مدرسه نیز بر هیچ بشری پوشیده نیست که میتواند در تکوین
شخصیت دانش آموزان اثر گذار باشد .
بنیامین
بلوم می گوید %65 شخصیت کودکان تا 5 سالگی و سپس %75 شخصیت آنان تا 7 سالگی انجام
می شود و %25 شخصیت آنان تا 25 سالگی تکوین می یابد .
از
طرف دیگر رفتارشناسان اعتقاد دارند %90
خلاقیت کودکان تا 5 سالگی و %5/7 آن تا 8سالگی و %5/2 باقی مانده تا 45 سالگی شکل
می گیرد
لذا
ایجاد رفتارهای مطلوب تا حد بسیار زیادی وابسته به عملکرد خانواده و آموزش و پرورش
از پیش دبستانی تا پایان دوره ی متوسطه دارد
پژوهش
های مختلف نشان می دهد که آگاهی از نیازهای فرزندان و انجام رفتار مناسب مبتنی بر
این نیازها در دوره های رشدی کودکی ،نوجوانی و جوانی در نهاد خانواده و
مدرسه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است
تکالیف
رشدی یعنی تکالیفی که افراد در دوره های
رشدی باید انجام دهد تا به حداکثر رشد شخصیتی نایل آیدنیز می تواند
مبنای برنامه های آموزشی ودرسی قرار گیرد . آشنایی والدین با این تکالیف از
طریق آموزش خانواده میسر است و آشنا نمودن
نو آموزان و دانش آموزان با تکلیف رشدی در قالب برنامه های رسمی و غیر رسمی
آموزش و پرورش نیزمیسور می گردد
با
بررسی شعار هایی که معمار نظام نوین انقلاب اسلامی در سالهای اخیر در خصوص اهمیت و جایگاه
اقتصاد اسلامی بیان می دارد ،جای دارد
آموزش و پرورش به عنوان بزرگترین دستگاه فرهنگی کشور و مولد نیروی انسانی بیش از
گذشته ،دغدغه های معظم له را در دستور کار خود قرارداده و با آموزش مفاهیم پایه و
اساسی اقتصاد بر استحکام و مقاومت اقتصاد
اسلامی بکوشد .یعنی باید مفاهیمی آموزش داده شود که هم باعث ایجاد دیوار دفاعی در
مقابل دشمنانی که به فکر انهدام چرخه ی اقتصادی کشوربا ترفندهایی مانند تحریم ها
شود و هم مسیر های انحرافی راهزنان اقتصاد داخلی را که در قالب رشوه ،ربا و احتکار
و..... بروز و ظهور پیدا می نماید را ریشه
کن کند
مفاهیم
پیشنهادی زیر برای هریک از دوران رشدی با توجه به سطح دانش و نگرش و مهارت دانش
آموزان قابل تغییر و جابه جایی است و مرزبندی مطلق ندارد
در
آموزش مفاهیم بایستی بنا به دوران رشدی مخاطبین از روشهای متنوع استفاده کرد تا در دانش آموزان نهادینه شو د
واز روش سخنرانی صرف به جد پرهیز نمود
راههای و روشهای نهادینه کردن مفاهیم اقتصاد مقاومتی
در کودکان و نوجوانان :
قصه
گویی
بازی خاطره
گویی
شعر
گفتگو نقاشی
نمایش
خلاق
سخنرانی تحقیق و
پژوهش
سرود
انشا نویسی انیمیشن
تئاتر
فیلم
وبلاگ نویسی
بررسی
احادیث و روایات
پرشس و پاسخ
مفاهیم مورد نظر برنامه ی آموزش اقتصاد مقاومتی برای کودکان
(پیش دبستانی و دبستانی)
مفهوم پس انداز-
- مفهوم مقرری(پول تو جیبی) - مفهوم سرمایه گذاری- مفهوم کسب در آمد (لقمه حلال)- مفهوم صدقه- مفهوم اسراف - مفهوم بودجه بندی
مفاهیم مورد نظربرنامه آموزش اقتصاد مقاومتی برای نوجوانان
(متوسطه ی اول)
مفهوم پس انداز- - مفهوم بودجه بندی- مفهوم سرمایه گذاری- مفهوم مقرری(
پول تو جیبی) -مفهوم کسب در آمد حلال(لقمه حلال)- مفهوم صدقه- مفهوم زکات- مفهوم خمس- مفهوم سبک زندگی- مفهوم اصلاح الگوی
مصرف – مفهوم احتکار
مفاهیم مورد نظر برنامه ی آموزش اقتصادمقاومتی برای جوانان
(متوسطه دوم)
مفهوم وجدان کار- مفهوم اشتغال- مفهوم همبستگی ملی
– مشارکت عمومی – مفهوم حمایت
از کالای ایرانی- مفهوم تولید ملی- مفهوم مهارت آموزی- مفهوم حماسه اقتصادی- مفهوم احتکار- مفهوم ربا- مفهوم رشوه- مفهوم قاچاق کالا وارز- مفهوم کارآفرینی- مفهوم بیکاری - مفهوم صادرات و واردات - مفهوم زکات- مفهوم خمس- مفهوم سبک زندگی- مفهوم اصلاح الگوی
مصرف- مفهوم اقتصاد مقاومتی
بدون
تردید راه برای نقد و پیشنهاد در این مقاله
همچون سایر مفاهیم موجود در علوم
انسانی بر اصحاب نظر مفتوح و نگارنده مشتاق دریافت نظرات همه ی عزیزان می باشد